Sustainability aan de TUDelft

Prof.dr.ir. Taeke M. de Jong 2003-10-22

Zie website TiDO

http://team.bk.tudelft.nl/

INHOUD

1. Inleiding.. 2

2. Colloquium Techology in Sustainable Development.. 4

3. Clusters van keuzevakken.. 5

Cluster A - Ontwerp, analyse en tools 5

Cluster B - Organisatie & maatschappij 5

4. Extra keuzevakken faculteit Bouwkunde.. 6

Cluster A - Ontwerp, analyse en tools (extra) 6

Cluster B - Organisatie & maatschappij (extra) 6

Colloquia 6

5. Afstudeerwerk.. 7

6. Eigen programma Faculteit Bouwkunde.. 8

7. Literatuur Sustainability.. 10

1. Inleiding

De TUDelft heeft een afstudeervariant TiDO. De afstudeervariant Technologie in Duurzame Ontwikkeling kan binnen bestaande afstudeerrichtingen van de opleidingen binnen de TU Delft worden gevolgd.

De afstudeervariant geeft recht op een duurzaamheidsaantekening op het ingenieursdiploma.

De eindtermen, opgesteld door de Commissie Duurzame Ontwikkeling:

Studenten die afstudeervariant met succes afronden, hebben zich herkenbaar in duurzame ontwikkeling, milieu en technologie verdiept, zodat zij in staat zijn om:
complexe situaties waarin tegengestelde belangen een rol spelen doeltreffend te analyseren;
de voornaamste methoden waarmee in zijn/ haar technische discipline duurzaamheid- en milieuproblemen worden 'opgelost', te beheersen;
technologische opties aan te dragen om duurzaamheidsvragen op te lossen en deze tegen andere af te wegen;
aan te geven welke organisatorische of maatschappelijke veranderingen met de gekozen opties gepaard gaan;
nieuwe technologische opties te formuleren en deze te toetsen op hun effectiviteit (technisch, economisch en maatschappelijk).

Leerdoelen Duurzame Ontwikkeling.

Ingenieurs die opgeleid zijn aan de TU Delft:

Zijn zich bewust van de risico's van een onduurzaam gebruik van de hulpbronnen die de mensheid ter beschikking staan en erkennen de uitdaging om vanuit hun technologische professionaliteit bij te dragen aan een duurzame ontwikkeling.
Hebben kennis van het concept en het begrippenkader van duurzame ontwikkeling en kunnen hun technologische kennis en vaardigheden plaatsen in de context van deze brede maatschappelijke uitdaging.
Hebben een globaal inzicht in de mechanismen die ten grondslag liggen aan duurzaamheidsproblemen.
Hebben tevens een globaal inzicht in de technische en natuurwetenschappelijke dimensies van duurzame ontwikkeling en zijn zich bewust van de economische en sociale dimensies.
Hebben oog voor de samenhang van technische deelsystemen en voor de maatschappelijke factoren die mede de prestaties van een techniek in de toepassingspraktijk bepalen. Ze herkennen de oorzaken van duurzaamheidsproblemen niet alleen op het niveau van deelsystemen, maar zijn in staat hun disciplinegrenzen te overschrijden in het creëren van structurele oplossingen. Zij hebben het vermogen en de vaardigheid om met andere, technologische en niet-technologische disciplines samen te werken in het ontwerpen en beheren van technische systemen, en om adequaat te communiceren met actoren in de omgeving van het betreffende technische systeem.
Zijn in staat tot het identificeren van oplossingsrichtingen voor duurzaamheidsvraagstukken, en hebben oog voor de implicaties van mogelijke oplossingen:
- Op lange termijn.
- Op andere schaalniveaus (geografisch).
- Op andere systeemniveaus (technisch en organisatorisch).
Zijn in staat een verantwoorde afweging te maken tussen oplossingsrichtingen, rekening houdend met:
- Onzekerheden.
- De dynamiek van de technologie.
- De belangen van verschillende actoren.

De variant omvat drie onderdelen:

het colloquium
de keuzevakken
het afstudeerwerk

2. Colloquium Techology in Sustainable Development

Verplicht onderdeel van de afstudeervariant Technologie in Duurzame Ontwikkeling. Het Colloquium omvat twee afzonderlijke werkweken en wordt twee keer per jaar aangeboden (in april en in oktober). Technologiescenario's en actuele ontwikkelingen rond duurzame technologie en hun maatschappelijke aspecten staan tijdens het colloquium centraal. Deelnemers hebben zelf een actieve rol in beide werkweken en werken samen in interdisciplinaire teams. Gastsprekers van binnen en buiten de TU Delft leveren bijdragen. Het colloquium staat open voor alle studenten van de TU Delft die hun basisstudie hebben afgerond. Beoordeling op basis van aanwezigheid / participatie en een individuele en gezamenlijke opdracht.

Werkweek aan boord van de Friesland

De eerste week bestaat uit een werkweek aan boord van het schip de Friesland. In het verleden zijn er verschillende locaties bezocht, in en rond het Ijsselmeer, waaronder Lelystad, het Ketelmeer en Kampen en door Zeeland, vanaf Rotterdam naar Vlissingen. Hierbij het voorlopige programma.

Docenten ir. G. de Werk en ir. C. F. Rammelt (4 ECTS; WM0922TU).

Geïnteresseerde studenten kunnen ook het Colloquium Technologie in Duurzame Ontwikkeling II volgen.

3. Clusters van keuzevakken

De twee clusters van keuzevakken zijn:

A. Ontwerp, analyse, tools (levenscyclus analyses maken, materiaalkeuze, energie, recycling, milieuchemie, zonne-energie, etc.)

B. Organisatie en maatschappij (milieumanagement, milieurecht, technology assessment, milieueconomie, milieufilosofie, etc.)

4. Extra keuzevakken faculteit Bouwkunde

In het kader van ODO gelden voor bouwkundigen bovendien de volgende keuzevakken:

Cluster A - Ontwerp, analyse en tools (extra)

Cluster B - Organisatie & maatschappij (extra)

Colloquia

Colloquium Technologie in Duurzame Ontwikkeling I

Colloquium Technologie in Duurzame Ontwikkeling II

5. Afstudeerwerk

Studenten maken duurzame ontwikkeling tot centraal onderdeel van hun afstudeerwerk. Per opleiding is een vakreferent aangesteld die vooraf en achteraf beoordeelt of duurzame ontwikkeling voldoende in respectievelijk de onderzoeksvraag en uitwerking is geïntegreerd. Zij brengen daarover advies uit aan de examencommissie en afstudeerhoogleraar.

Bouwkunde	Prof. dr. ir. C. A. J. Duijvestein, C.A.J.Duijvestein@bk.tudelft.nl	BK	(015)2783168
Bouwkunde	Prof. dr. ir. T. M. de Jong, T.M.deJong@bk.tudelft.nl	BK	(015)2785965

6. Eigen programma Faculteit Bouwkunde

Opgenomen in het reguliere bouwkundeprogramma van prof. ir. C.A.J. Duijvestein en Prof.dr.ir. T.M. de Jong.

7. Literatuur Sustainability

Andriessen (1990) Eldorica, met een reisverslag naar een betere wereld (Utrecht) Spectrum.

Anink, D. and C. Boonstra, Eds. (1992) Handleiding Duurzaam Renoveren. Milieubewust beslissen bij woningverbetering (Rotterdam) SEV, Stuurgroep Experimenten Volkshuisvesting ISBN 90-5239-067-3.

Anink, D. and J. Mak, Eds. (1993) Handleiding Duurzame Woningbouw. Milieubewuste materiaalkeuze bij nieuwbouw en renovatie (Rotterdam) SEV, Stuurgroep Experimenten Volkshuisvesting ISBN 90-5239-095-9.

Anink, D. and J. Mak, Eds. (1995) Actualisering Handleiding Duurzame Woningbouw. Milieubewuste materiaalkeuze bij nieuwbouw en renovatie (Rotterdam) SEV, Stuurgroep Experimenten Volkshuisvesting ISBN 90-5239-119-x.

Bach, B. (2002) Dictaat Verkeer (Delft)TUDelft Faculteit Bouwkunde.

Bakker, J. H. and e.a. (1988) Midden Gelderland. Waard om aan te werken (Arnhem) Adviescie.soci.ec. pers. Midden-Gelderland: 85.

Balvers, E. and M. v. Dorst (?) Duurzame stedebouw, werkeditie 2000.

Barton, H., M. Grant, et al. (2003) Shaping Neighbourhoods. A guide for health, sustainability and vitality (London and New York) Spon Press, Taylor & Francis Group ISBN 0-415-27852-X(hbk); 0-415-26009-4 (pbk).

Berends, Geelden, et al. (1995) De ecologische stad als missie. Naar een duurzame ontwikkeling van stedelijke systemen. (Den Haag) Ministerie van VROM.

Berends, J. V., J. Geelden, et al. (1995) De ecologische stad als missie. Naar een duurzame ontwikkeling van stedelijke systemen. (Den Haag) Ministerie van VROM.

Berendson, H. J. A. (1997) Landschappelijk Nederland (Assen) van Gorcum ISBN 90 232 31031.

Bertolini, L. and T. Spit (1998) Bertolini.

Beumer, E. (?) Scriptieoverzicht Breda.

Bijdendijk, F. P. (1997) Duurzaamheid loont. Hoe sober en doelmatig bouwen de armen arm houdt. (Haarlem) Architext ISBN 90-5105-023-2.

Bink, F. A. (1992) Ecologische atlas van de dagvlinders van Noordwest-Europa (Haarlem) Schuyt & Co Uitgevers en Importeurs ISBN 90-6097-318-6.

Boer, M. d. (1995) Milieu, ruimte en wonen. Tijd voor duurzaamheid (Den Haag) Ministerie van VROM.

Boersema, C. Peereboom, et al. (1991) Basisboek Milieukunde HOOFDSTUK 03 (Meppel) Boom ISBN 90-6009-977-x.

Boersema, C. Peereboom, et al. (1991) Basisboek Milieukunde HOOFDSTUK 25 (Meppel) Boom ISBN 90-6009-977-x.

Boersema, C. Peereboom, et al. (1991) Basisboek Milieukunde HOOFDSTUK 20 (Meppel) Boom ISBN 90-6009-977-x.

Boersema, C. Peereboom, et al. (1991) Basisboek Milieukunde HOOFDSTUK 31 (Meppel) Boom ISBN 90-6009-977-x.

Boersema, C. Peereboom, et al. (1991) Basisboek Milieukunde HOOFDSTUK 29 (Meppel) Boom ISBN 90-6009-977-x.

BOOM (1989) Milieu-effecten van kunststofschuin in de bouw (m.n. PUR- en PIR-schuim) (Delft) BOOM.

BOOM (1990) Nota milieu, Morra Park Drachten (Delft) BOOM.

BOOM (1992) Bouwkundige consequenties van afvalscheiding in woningen (Delft) BOOM.

BOOM (2000) Energiebewust ontwerpen van nieuwbouwwoningen(vademecum) (Sittard) NOVEM Sittard artikel nr. 0063 ISBN 90-5748-017-4.

BOOM and F. Stofberg (1996) Bouwstenen voor een duurzame stedebouw (Den Haag) VNG-uitgeverij ISBN 90-322-7731-6.

BOOM, N. (1992) (Vervangen door nieuwe uitgave?) Energiebewust ontwerpen van nieuwbouw woningen (vademecum) (Delft) Faculteit Bouwkunde ISBN 90-72130-26-X.

Boom-Duijvesteijn (?) Milieumaximalisatie methode.

Bouwkunde, D. s. Ecodus duurzaam wonen, bouwt u mee? en Bouwen voor de Toekomst.

Bouwmeester, H. and J. v. IJken (1999) Bouwen op de Zon. Nieuwland, Amersfoort. Eindeloze energie in een duurzame wijk (Best) AEneas, uitgeverij van vakinformatie ISBN 90-75365-19-5.

Bouwresearch, S. (1998) Duurzaam detailleren (Rotterdam) SBR.

BRO (1999) Het bestemmingsplan als instrument voor Duurzame Stedebouw Ministerie van VROM / RPD.

Brophy, V., C. O’Dowd, et al. (2000) "Sustainable Urban Design" European Commission, General information, Energie 5

Brouwer, Dekker, et al. (1990) Strategieën voor ecologische normstelling de knikkers en het spel (1) Hoofdstuk 5 6 7 ('s-Gravenhage) SDU uitgeverij ISBN 90 12 06519 4.

Buis, J., M. v. Dorst, et al. (?) Leren van Lerner. Duurzame ontwikkeling in Curitiba en Paraná (Delft) DIOC-DGO 'De Ecologische Stad' ISBN 90-804909-4-6.

Buitenkamp, V. W. (1992) Actieplan Nederland Duurzaam (Amsterdam) Vereniging Milieudefensie.

Canters, K. (2000) EnvironMENTAL design. Bouwstenen voor een duurzaam gebouwde omgeving (Delft) Delft University Press ISBN 90-407-2049-5.

Canters, K. J. (2001) EnvironMental design 2. Bouwstenen voor leefbaarheid en duurzaamheid op wijk- en gebouwniveau (Delft) DUP Satellite ISBN 90-407-2183-1 URL www.bk.tudelft/ai/environmentaldesign/index.htm.

Canters, K. J., A. J. Dijkstra, et al., Eds. (1999) Op weg naar de Ecologische Stad. DIOC-Duurzaam Gebouwde omgeving 1997-1998 (Best) AEneas, Uitgeverij van vakinformatie.

CIB, W. (1998) Sustainable development and the future of construction. Publication 225. CIB-Report. A comparison of visions from varous countries (Rotterdam) CIB.

Colaris, W. J. J. (1998) Natuur van het Gooi - Kansen voor duurzaam behoud - (Amsterdam) Universiteit van Amsterdam, faculteit der Biologie.

Comm.v.d.Europese_Gemeenschappen (1993) Europees handboek voor passieve zonne-energie?

Commission, E. (1996) Prospects for the development of the central and capital cities and regions (Brussel) ECSC-EC-EAEC.

Cour, d. l. (1990) Onze gezamenlijke toekomst, milieu ontwikkeling, ontwapening. Het Brundtland rapport kritisch bekeken ('s-Hertogenbosch) bij een publicatie 53.

Cramer, J. M. (1994) Naar een duurzame stad. Welzijn en welvaart voor nu en later (Den Haag) SMO-informatief 93-6 ISBN 90 6962 098 7.

Crone, J. (1999) "Naar een duurzaam 2030. Belemmeringen voor Factor 20" Bouw. Duurzaam ontwikkelen, Nederland bouwt aan een milieuvriendelijke toekomst 6: 6-8

CROW (1997) Handboek Categorisering wegen op duurzaam veilige basis. Deel I (voorlopige) Functionele en operationele eisen (Ede) CROW ISBN 90-6628-036-9 URL www.crow.nl crow@pi.net.nl.

Deelstra, T. (1993) Ontwerpprincipes Duurzame stedebouw. Deel II: Toepassing. Een ontwikkelingskader voor nieuwe woongebieden. (Delft) The int. institute urban environment.

Delft, D. S. (1991) Het juiste groen op de juiste plaats (Delft).

Dewever, M. (1996) Paasbrief 1996 (Arnhem) Rijksgebouwendienst, Inspectie milieuhygiëne voor de Rijkshuisvesting.

Dicke, D. (1992) Bouwafval wat doe je eraan? (Rotterdam) SBR.

Dicke, D. and E. M. Haas (1994) Bouwen en Milieu. Deel 2a (Amsterdam) WEKA Uitgeverij b.v. ISBN 90-70829-31-2.

Dicke, D. and M. r. Haas (1995) Bouwen en Milieu (deel 0 en deel 1). Handboek ter ondersteuning van milieuverantwoord beslissen. (Amsterdam) Weka Uitgeverij BV ISBN 90 70829 31 2.

Dicke, D. and H. (red.) (1995) Bouwen en milieu. Handboek ter ondersteuning van milieuverantwoord beslissen. Deel 4. Wet- en regelgeving. Deel 5. Voorbeeld projecten (Amsterdam) WEKA Uitgeverij b.v. ISBN 90-70-829-31-2.

Dobbelsteen, A. v. d. (2002) Integraal ontwerpen 2000 (Delft) Publicatiebureau Bouwkunde Monografie 141.

Dobbelsteen, A. v. d. (?) Differentiatiemodule D9, integraal ontwerpen.

Dobbelsteen, A. v. d. (?) De lange weg naar een duurzame materaalafweging (Delft) Faculteit Bouwkunde.

Dobbelsteen, A. v. d. and K. Alberts (2001) Milieueffecten van bouwmaterialen (?)?

Dorst, M. v., M. Heijligers, et al. (1999) Ruigoord. Naar een nieuw ecologisch dorp (Delft) DIOC-DGO 'De Ecologische Stad, TU Delft ISBN 90-804909-1-1.

DTO DTO-sleutel Water. Middelen van een duurzame waterketen (Den Haag) Ten Hagen Stam ISBN 90-71694-89-5.

DTO DTO Sleutel Voeden (Den Haag) Ten Hagen Stam ISBN 9071694917.

DTO DTO Sleutel chemie. Zon en biomassa: bronnen van de toekomst (Den Haag 1998) Ten Hagen Stam ISBN 9071694895.

DTO (1997) DTO Sleutel Huisvesten. Duurzame wijkvernieuwing in Rotterdam. (Den Haag) Uitgeverij Ten Hagen & Stam bv ISBN 90-71694-88-7.

DTO (1998) DTO-visie 2040 -1998. Technologie sleutel tot een duurzame welvaart (Den Haag) Ten Hagen Stam ISBN 90-71694-86-0.

DTO (1998) DTO Sleutel huisvesten Duurzame wijkvernieuwing in Rotterdam (Den Haag) Ten Hagen Stam ISBN 9071694887.

DTO (1998) DTO Sleutel verplaatsen (Den Haag) Ten Hagen Stam ISBN 9071694909.

DuboCentrum, N. (?) Curitiba. Een ontdekkingsreis naar de duurzame stad. Brazilië (Rotterdam) Nationaal DuboCentrum.

DuboCentrum, N., SEV, et al. (1999) Introductiecongres Nationaal Pakket Duurzame Stedebouw Introductiecongres Nationaal Pakket Duurzame Stedebouw, Conference (Location) Nationaal DuboCentrum.

Duijvestein, C. A. J. (1993) Denken in Systemen Ontwerpen in Varianten (Delft) Publicatiebureau Bouwkunde ISBN 90-5269-132-0.

Duijvestein, C. A. J. (1993) Ecologisch Bouwen (Delft) TUDelft Faculteit Bouwkunde SOM/BOOM: 44.

Duijvestein, C. A. J. (1994) Who is Who. In Duurzaam Bouwend Nederland (Delft) SOM (Studiegroep Stadsontwerp en Milieu.

Duijvestein, C. A. J. (1997) Ecologisch Bouwen (Delft) Faculteit Bouwkunde SOM/BOOM: 59.

Duijvestein, C. A. J. (2002) The environmental maximisation method in: T. M. d. Jong and D. J. M. v. d. Voordt Ways to study and research urban, architectural and technical design (Delft) Delft University Press

Duijvestein, C. A. J., A. v. Hal, et al. (1995) Bouwen en Milieu. Deel 2, deels 1/3 (map 1 2/6) (Amsterdam) Weka.

Duijvestein, C. A. J., T. M. d. Jong, et al. (1993) Begrippen rond bouwen en milieu (Rotterdam) Stichting Bouwresearch.

Duijvestein, K. and A. v. i. e. a. Hal (1995) Bouwen en Milieu. Deel 2, deels 1/3 (map 1 2/6) (Amsterdam) Weka.

Dutch Commitee, f. L. T. E. P., Ed. (1994) The Environment: Towards a Sustainable Future Environment & Police (Dordrecht) Kluwer Academic Publishers ISBN 0-7923-2655-5 (HB)

0-7923-2656-3 (PB).

Egmond, N. D. v. (1996) Goede raad is duurzaam (Bilthoven) RIVM.

Eijk, P. v. (?) Waterboek.

Eijk, P. v., S. Tjallingii, et al. (2001) "Workshops for Sustainable Urban development. Theme: Tools for Interaction in Urban Planning" Nordisk Architekturforskning - Nordic Journal of Architektural Research 14(4)

Elerie, J. N. H. and C. A. M. Fleischer-van Rooijen, Eds. (1984) Omstreden Ruimte. Een discussie over de toekomst van het landelijk gebied. (Groningen) Regio-projekt-Groningen ISBN 9050280552.

Elsevier (1998) Bedrijventerreinen: Hoe duurzaam en hoe rendabel? ROM Magazine 11.

Fox and Murrell (?) Green design; a guide to the environmental impact of building materials Architecture Design and Technology Pr ISBN 1-85454-200-1.

Fraanje (1990) Minimalisering van milieubelasting in de woningbouw hoofrapp en bijlagen (Amsterdam) IVAH onderz. no. 50.

Fraanje (1990/1991) Natuurlijke Bouwmaterialen (Gouda/Den Haag) Woon/Energie.

Frieling, d. i. D. H. (1997) Hoe nu verder? Rede uitgesproken tijdens jaarcongres VNG in Hengelo (Delft) Publicatiebureau BK-TUD ISBN 9052692300.

Gelderland, P. Waterhuishoudingsplan Gelderland voor de jaren 1996-2000. Hfst. 1 t/m 3.

Gerwen, Hoeflaak, et al. (1997) Handboek Ruimtelijke Ordening en Milieu (Alphen aan den Rijn) Samson HD Tjeenk Willink.

Gommans, L. J. H. M. (1990) Hergebruik bouwmaterialen, met name baksteen (Delft) Faculteit Bouwkunde SOM.

Graaf, A. d. (2002) Duurzame stedelijke ontwikkeling in en rond het IJmeer Alterra (Wageningen) Alterra Research Instituut voor de Groene Ruimte.

Grontmij_Brabant (1995) Duurzaam Ruimtegebruik. Oriëntatie en denkrichting Grontmij Brabant, afd. RI.

H+N+S-Landschapsarchitecten (1992) Duurzame tuinbouw in Over-Betuwe. Voorbeeldplan vierde nota ruimtelijke ordening (Utrecht) H+N+S.

H+N+S-Landschapsarchitecten, Prov.Z-Holland, et al. (1993) Glastuinbouw en Landschap. Een studie naar de mogelijkheden van landschappelijke inpassing van glastuinbouwprojectvestigingen (Wageningen) IKC-NBLF/Ministerie van LNV ISBN ISSN: 0928-1401.

Haag, D. B. e. W. G. D. (1992) Duurzaam Bouwen, milieuhandleiding (Den Haag).

Haas (1992) NIBE Milieuclassificatie bouwmaterialen (Bussum).

Haas, W. A. d., E. Schols, et al. (1995) Milieubegrippen Milieubeleid en Milieutechnologie verklarend woordenboek (Alphen a/d Rijn) Samsom H.D. Tjeenk Willink ISBN 90-6092-8822.

Haccou, H., S. P. Tjallingii, et al. (1994) Econiveaus: een discussie over schaalniveaus en strategieen voor duurzame ontwikkeling van stedelijke systemen. (Wageningen) IBN-DLO Instituut voor Bos- en natuuronderzoek.

Hal, A. v. (2000) Beyond the demonstration project. The diffusion of environmental innovations in housing (Best) Aeneas Technical Publishers ISBN 90-75365-35-7.

Hal, A. v. and B. Dulski (1997) "Sustainable housing in Europe" Sustainable Building: 8-11

Hal, A. v. and R. Rovers (1999) "Wat vindt Zinger ervan?" Duurzaam Bouwen. Onafhankelijk vakblad over milieu in het bouwproces 4: blz. 29

Have, A. J. v. d. and A. d. Jong (1982/1994) Planologische Kengetallen Energie 3 3/6 Geautomatiseerde basisbestanden Samsom H.D. Tjeenk Willink.

Hawksworth, D. L., Ed. (1995) Biodiversity measurement and estimation (London) Chapman & Hall ISBN 0-412-75220-4.

Heel, H. P. v. and J. L. A. Jansen (1993) Met zoeken en leren duurzaam op weg (Delft) TU Delft.

Heel, H. v. and J. Jansen (1999) Duurzaam zo gezegd, zo gedaan (Delft) TUD.

Hekstra, Strien, et al. (1993) Uitdagingen in de oecologie. Theorie en toepassing (Den Haag) Nederlandse Ecologen Vereniging (NEV) ISBN 90 71040 06 2.

Hendriks (1993) Bouwen met duurzame materialen (Delft) TUD.

Hendriks, C. and M. Kaizer, Eds. (2000) De ecologische stad: van illusie naar realiteit (Best) AEneas, uitgeverij van vakinformatie ISBN 90-75365-34-9.

Hendriks, C. F. and C. A. J. Duijvestein (1996) Onderzoeksprogramma 'De Ecologische Stad' 1997-2001 DIOC Duurzaam Gebouwde Omgeving (Delft) TU-Delft.

Hendriks, C. F. and C. A. J. Duijvestein (1996) Onderzoeksprogramma voor de 'Duurzaam Gebouwde Omgeving' 1997-2001 DIOC Duurzaam Gebouwde Omgeving (Delft) TU-Delft.

Hendriks, C. F. and C. A. J. Duijvestein (2002) The ecological city-impressions (Boxtel) AEneas Technical Publishers ISBN 90-75365-53-5.

Hobbelman (1992) Reader Gebouw en Constructie (Delft) TUD.

Hoek, L. v. d., D. Kloeg, et al. (1991) Natuur en milieu encyclopedie (Ede/Antwerpen) Zomer en Keuning ISBN 90-210-0221-3.

Hoogendoorn, G. P. (1998) Inventarisatie bestaande kostenberekeningsmethoden (Delft) TU Delft, DIOC "De Ecologische Stad".

Hoogendoorn, G. P. (1998) Inventarisatie bestaande milieukwalificatiesystemen (Delft) DIOC-DGO 'De Ecologische Stad, TU Delft.

Hulsbos (1992) Geometrie & kwaliteit (Delft) Faculteit Bouwkunde.

Jansen, L. (?) Afscheidsrede Leo Jansen.

Jong, T. M. d., Ed. (1991) Indicatieve lijst milieu-effecten van bouwmaterialen (Delft) Faculteit Bouwkunde ISBN ME/SOM.

Jong, T. M. d. (1998) Sustaining design Designing sustainability. Congress of the RDSC, Conference (Location) Delft University Press.

Jong, T. M. d. and D. H. Frieling (1994) Indicative spatial picture: a Dutch perspective in: D. C. f. L.-T. E. Policy The Environment: Towards a Sustainable Future (Dordrecht/Boston/London) Kluwer academic publishers

Jong, T. M. d. (1971) Geologie & bodemkunde.

Jong, A. d. and J. Vos "Bericht uit de plantenwerkgroep" KNNV Kwartaalbericht Zoetermeer 5

Jong, T. M. d. (1975) Relatietheoretische mens-oecologie (Delft).

Jong, T. M. d. (1978) Milieudifferentiatie; Een Fundamenteel Onderzoek Faculty of Architecture (Delft) Delft University of Technology.

Jong, T. M. d. (1978) Toegepast onderzoek Milieudifferentiatie. (Delft).

Jong, T. M. d. (1982) Milieu-effect-rapportage Gezondheidstechniek.

Brunner, C. M., H. v. Eys, et al. (1984) Energiebeleid en stedebouwkundig ontwerp (Den Haag) MESO/RBOI.

Jong, T. M. d. (1985) Begripsvorming energie en verstedelijking (Den Haag) MESO.

Vermeulen, P. E. J. and T. M. d. Jong (1985) Wind vangen en wind weren. Een verkennende studie naar de energetische consequenties van windafschermende maatregelen. (Delft) MT-TNO.

Jong, T. M. d. (1987) Wind weren: Stedebouwkundige maatregelen (Den Haag) MESO.

Jong, T. M. d. (1988) Inleiding Milieu (Delft) Faculteit Bouwkunde TUD.

Jong, T. M. d. (1988) Inleiding Milieuplanning. Intreerede (Delft) TUD.

Jong, T. M. d., Ed. (1991) Indicatieve lijst milieu-effecten van bouwmaterialen (Delft) Faculteit Bouwkunde ISBN ME/SOM.

Jong, T. M. d. (1994) Populatie en habitat van mensen Monogr. 24 artnr. 1057 (Delft) TU Delft.

Jong, T. M. d. and P. v. Eck (1994) Effect-analyse (Delft) TU Delft.

Jong, T. M. d. (1994) Milieuhygiëne Monogr. 27 artnr. 1058 (Delft) TU Delft.

Jong, T. M. d. and M. J. Moens-Gigengack (1994) Biotische variatie Monogr. 22 artnr. 1056 (Delft) TU Delft.

Jong, T. M. d. (1995) Culturele variatie monografieën milieu 23.

Jong, T. M. d. and J. Vos, Eds. (1995) Kwartaalbericht KNNV Zoetermeer 1-10 (Zoetermeer) KNNV Zoetermeer.

Jong, T. M. d. (1995) Diesrede Systematische tranformaties in het getekende ontwerp en hun effect 153ste Dies Natalis. (Delft) TU-Delft.

Jong, T. M. d. (1996) The effects of systematic transformations on design in: J. Baas, P. v. Drongelen, M. Kroonet al The Architecture Annual 1994 - 1995. Delft University of Technology (Bussum) Toth Publishers 1: dec-22

Liefde, W. d., T. M. d. Jong, et al. (1996) Wilde planten in Zoetermeer, ingedeeld naar bladvorm (Zoetermeer) KNNV Zoetermeer/MESO.

Jong, T. M. d. (1996) Een geschiedenis van vrije ruimte in: R. Dienst Ruimte als voorraad. Vijf essays. (Den Haag) VROM

Jong, T. M. d. (1996) Ecology, Design and Hope. Comforting Helmar Krupp in The Mind of Technology. The Mind of Technology, Conference (Location) Studentenpastoraat/MESO.

Jong, T. M. d. (1996) Milieuwinst en -verlies (Delft) Faculteit Bouwkunde TUD.

Jong, T. M. d., R. Moens, et al. (1996) Energie, water en mineralen Monografieen Milieuplanning SOM 25 (Delft) TUDelft Faculteit Bouwkunde: 128.

Jong, T. M. d. (1997) The Existing Environmental Perception inhibits Consideration of Effective Solutions to the Ecological Crisis in: H. Bekkering, C. Dam, M. Eeckhout, J. Baas and A. Letteboer The Architecture Annual 1995-1996 (Rotterdam) 010 Publishers: 28 t/m 31

Jong, T. M. d. (1997) Inleiding Technische ecologie en milieuplanning TUDelft, Afdeling Bouwkunde, artikelnummer 1008 ISBN 20 URL www.bk.tudelft.nl/urbanism/TEAM.

Jong, T. M. d. (1997) "Regionaal Ontwerpen vergelijken" Stedebouw & Ruimtelijke Ordening 5: 9

Jong, T. M. d. and M. Paasman (1998) Het Metropolitane Debat. Een vocabulaire voor besluitvorming over de kaart van Nederland (Zoetermeer) Stichting Milieu en stedelijke ontwikkeling (MESO).

Jong, T. M. d. and J. Vos, Eds. (1998) Kwartaalbericht KNNV Zoetermeer 11-20 (Zoetermeer) KNNV Zoetermeer.

Jong, T. M. d. (1998) Wat eerst: wonen, water, wegen of welvaart? Wat aanvankelijk een verband lijkt, blijkt soms toeval. in: K. d. Angremond, P. Huisman, T. d. Jonget al Watertovenaars. Delftse ideeen voor nog 200 jaar Rijkswaterstaat (Rotterdam) bèta Imagination Publishers: 42-52

Jong, T. M. d. and A. v. d. Dobbelsteen (1998) Milieueffecten van het energiegebruik Monografieën milieu 49 (Delft) Faculteit Bouwkunde TUDelft: 35.

Jong, T. M. d. (1998) Sustaining design Designing sustainability. Congress of the RDSC, Conference (Location) Delft University Press.

Jong, T. M. d. (2000) "De abiotische uitgangssituatie in de stad" De Levende Natuur 101-6 URL www.bk.tudelft.nl/urbanism/TEAM.

Jong, M. T. T. M. d. and C. Kwa (2000) "Ecological theories and Dutch nature conservation" Biodiversity an conservation 9: 1171-1186

Jong, T. M. d. (2001) Ecologische toets van drie visies op Almere Pampus (Zoetermeer) Stichting MESO: 24.

Jong, T. M. d. (2001) Schaalgeleding in de Stadsecologie (Zoetermeer) TUDelft.

Jong, T. M. d. (2002) De Ecologische Basis in: D. H. Frieling Waterrijk. Verkenning van een Metropolitaan Parksysteem Vereniging Deltametropool Deel 2: 47-50

Jong, T. M. d. and R. P. d. Graaf (2002) Mathematical models in: T. M. d. Jong and D. J. H. v. d. Voordt Ways to study architectural, urban and technical design (Delft) DUP

Jong, M. D. T. M. d. (2002) Scheidslijnen in het denken over Natuurbeheer in Nederland. Een genealogie van vier ecologische theorieen. (Deft) DUP Science.

Jong, T. M. d. (2002) Living with life Biotope City, Conference (Location) TUE, Faculteit Bouwkunde URL www.bk.tudelft.nl/urbanism/TEAM.

Jong, T. M. d. (2002) In het licht van de zon is ons energieverbruik verwaarloosbaar, Conference (Location) TUD Faculteit Bouwkunde URL www.bk.tudelft.nl/urbanism/TEAM.

Jong, T. M. d. (2002) Biobase-selectie planten.xls URL http://www.bk.tudelft.nl/urbanism/TEAM/Databases.

Jong, T. M. d., Ed. (2002) Grondgebied, Ecologie en Techniek, schaalgelede stadsecologie voor ontwerpers (Delft) TUD URL 10.

Jong, T. M. d. (2002) "In het licht van de zon is ons energieverbruik verwaarloosbaar" Verwarming en Ventilatie 59(5) URL www.bk.tudelft.nl/urbanism/TEAM.

Jong, T. M. d. and J. Vos, Eds. (2003) Kwartaalbericht Natuurgroep Zoetermeer 31-40 (Zoetermeer) Natuurgroep Zoetermeer.

Jong, T. M. d. (2003) Sunsheet.exe (Zoetermeer) MESO.

Jong, T. M. d. (2003) Windvelocity.exe (Zoetermeer) MESO.

Jong, T. M. d. (2003) Trafficnoise.exe (Zoetermeer) MESO.

Jong, T. M. d. (2003) Riverdrainage.exe (Zoetermeer) MESO.

Jong, T. M. d. (2003) FutureImpact.exe (Zoetermeer) MESO.

Jong, T. M. d. (2003) Legends for design. (Zoetermeer).

Jong, T. M. d. (2003) Environment (Zoetermeer).

Jong, T. M. d. (2003) Living (Zoetermeer).

Jong, T. M. d. (2003) Life (Zoetermeer).

Jong, T. M. d. (2003) Water (Zoetermeer).

Jong, T. M. d. (2003) Wind (Zoetermeer).

Jong, T. M. d. (2003) Sun (Zoetermeer).

Jong, T. M. d. (2003) Introduction to Sun, wind, water, earth, life and living (Zoetermeer).

Jong, T. M. d. (2003) Milieuwinst en milieuverlies door bouwen in: J. J. P. Boersema, T.; Straaten, J. van; Bertels, J. De oogst van het milieu (Amsterdam) Boom

Jong, T. M. d. (2003) Urban density (Delft) TU Delft Faculteit Bouwkunde.

Jong, T. M. d. (2003) In het licht van de zon is ons energieverbruik te verwaarlozen TVVL-Magazine.

Jong, T. M. d. (2003) Difference and change in ecology, design and anthropology (Zoetermeer) MESO.

Jong, T. M. d. (2003) "Flora's voor beginners" Kwartaalblad 39 Natuurgroep Zoetermeer

Kasteren, J. v. (2000) Transities in de Praktijk. Ervaring met duurzame technologische ontwikkeling, kennisoverdracht en verankering (Dleft) Programmabureau DTO-KOV.

Keeken, E. v. (1999) Milieukwalificatiesystemen in de Bouw (Delft) TU Delft, DIOC De Ecologische Stad: 20.

Klunder, G. (2002) Hoe milieuvriendelijk is duurzaam bouwen. De milieubelasting van woningen gekwantificeerd (Delft) DUP Science ISBN 90-407-2343-5 URL www.library.tudelft.nl/dup/.

Korthals, M. (1994) Duurzaamheid en democratie (Meppel) Boom.

Korthals, M. (1994) Duurzaamheid en democratie. Sociaal-filosofische beschouwingen over milieubeleid wetenschap en technologie (Amsterdam / Meppel) Boom.

Kruijf, Schraaf, et al. (1990) Strategieën voor ecologische normstelling het spel en de knikkers deel 2 Hoofdstuk 6 t/m 10 ('s-Gravenhage) SDU uitgeverij ISBN 90 12 06520 8.

Kruijf. Schraaf., C. r. (1990) Strategieën voor ecologische normstelling het spel en de knikkers deel 2 Hoofdstuk 6 t/m 10 ('s-Gravenhage) SDU uitgeverij ISBN 90 12 06520 8.

Lans, H. and J. P. d. Vos (1998) Duurzame ontwikkeling in het hoger onderwijs 1998 Elsevier bedrijfsinformant ISBN 90 5749 3047.

Leidschendam, G. (1995) Leidschenveen. 6800 Kansen voor Haaglanders (Leidschendam) Gemeente Leischendam.

LNV, M. v. (1994) Emmen nu! Deeluitwerkingen - voorbeeldplan Vierde Nota 1992. Thema: koersen voor het landelijk gebied. Deel II (Emmen) Centra Repro Gemeente Emmen.

LNV, M. v. (1996) Het landelijk gebied de moeite waard. Structuurschema Groene Ruimte. Deel 4: planologische kernbeslissing (Den Haag) Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij.

LNV, M. v., Min.v.VROM, et al. (1995) Natuurgericht Milieubeleid (Den Haag) Ministerie LNV.

LNV/VROM, M. v. (1995) Het landelijk gebied de moeite waard: Structuurschema Groene Ruimte. Toelichting Planologische Kernbeslissing (Den Haag) Ministerie van LNV.

Long-Term Environmental Policy, D. C. f. (1994) The Environment: Towards a Sustainable Future (Dordrecht/Boston/London) Kluwer academic publishers ISBN 0 7923 2655 5 (HB)

0 7923 2655 3 (PB).

Melis, A. and J. v. Bergen (?) The Sustainable City of the New Economy (Delft) TU-Delft, Faculty of Architecture.

Merkus, C. and P. D. Bouwen (1996) Anders (Dordrecht) Innovatiecentrum Zuid-Holland Zuid / Gemeente Dordrecht.

Middelkoop, G. c. s. (1996) Een nieuw programma voor het stedelijk landschap in de 21ste eeuw Stichting Ontwerpen voor Nederland.

Milieu_Centraal_Advies (1999) Vademecum water; drinkwater- en waterbesparing SEV Rotterdam ISBN 90-5239-154-8.

Milieudefensie, V. (1992) Congres Nederland duurzaam 22 april 1992 Milieuboek.

Milieueducatie, D. G. e. (1991) Bomenboek (Den Haag).

Mol and Scholtens (1992) Naar een duurzame economie (Amsterdam) Vereniging Milieudefensie.

Natuur en Milieu (1989) Milieusparend Huishouden (Amsterdam) Milieuboek.

Nauta, F. J. and J. Saris (1997) Duurzaam ruimtegebruik (Den Haag) Ministerie VROM DGM.

NCIV (1990) De bouwkostenconsequenties van ecologisch bouwen van eengezinswoningen (Delft/De Bilt/A) NCIV.

NCIV (1992) Milieubewust onderhoud, een handleiding voor het milieubewust onderhouden van woningen (De Bilt) NCIV.

Ned.Inst.VROM (1995) Ruimte en milieu in de stad. Van sectorale naar optimale kwaliteit. (Den Haag) Ned.Inst. voor RO en Volkshuisvesting ISBN 90-5481-026-2.

Novem (?) Op weg naar Ecolonia I, II en III (Sittard) Novem.

Novem (?) Op weg naar Ecolonia IV het definitieve ontwerp (Sittard) Novem.

Novem (?) Op weg naar Ecolonia V (Sittard) Novem.

Novem (?) Op weg naar Ecolonia VI (Sittard) Novem.

Opschoor, J. B. (1987) Duurzaamheid en verandering: over Ecologische Inpasbaarheid van Economische Ontwikkelingen (Amsterdam) Vrije Universiteit, Inaugurele Rede.

Opschoor, J. B. and S. W. F. V. d. Ploeg (1990) Duurzaamheid en kwaliteit: Hoofddoelstellingen van Milieubeleid in: C. L. T. Milieubeleid Het Milieu: Denkbeelden voor de 21ste eeuw (Zeist) Kerckebosch BV: 81-124

Overijssel, N. e. m. (1991) Een bak apart (Zwolle) VIDEO.

Partidáro, P. J. (2002) "What-if": From path dependency to path creation in a coatings chain Design for Sustainability program (Delft) Delft, University of Technology.

Priemus, H., E. Kalle, et al. (1997) De stedelijke investeringsopgave: naar vitale, ongedeelde en duurzame steden in Nederland (Delft) DUP.

Priemus, H. and R. C. Kloosterman (1998) De stedelijke investeringsopgave 1999-2010 gekwantificeerd. Naar economische vitaliteit, bereikbaarheid, sociale cohesie en duurzaamheid. Stedelijke en regionale verkenningen 16. (Delft) Delfts Universitaire Pers ISBN 9040717060.

R.O.P., W. B. a. R. I. (1996) Vormen van duurzaam ruimtegebruik binnen het stedelijk gebied (Breda) Grontmij N-Brabant: 79.

Ravensloot, C. M. (1997) Machine-like architecture in: W. Roling Designing Sustainability (Delft) Delft Faculty of Architecture

Ravesloot, C. M. (1995) Sustainable Building, a radical path to real reform (Delft) TU Delft.

Reijenga (1990) Bouwmaterialen en Milieu (Delft/Gouda) SDU uitgeverij Den Haag.

Rijenga, T., A. e. R. t. G. BEAR-Architecten:Buro voor Ekologie, et al., Eds. (1990) Bouwmaterialen en Milieu. Kiezen voor een duurzaam grondstoffengebruik in de bouw. ('s-Gravenhage) SDU Uitgeverij.

Rijkswaterstaat (1998) Sustainable Development of Deltas (SDD '98) Inetrnational conference at the occasion of 200 year Directorate-General for Public Works and Water Management, Conference (Location) Delft University Press.

Roling, W. (1997) The experiment of sustainability Designing sustainability, Conference (Location) Delft Faculty of Architecture.

Roo, G. d. Milieuplanning in Vierstromenland (Alphen aan den Rijn) Samsom Tjeenk Willink ISBN ISBN 9060928954.

Rotterdam, a. M. M. G. w. (1993) Handleiding Ruimtelijke Ordening en Milieu, milieu-informatie voor Rotterdamse plannenmakers. Gebruiksaanwijzing algemeen en blauw (1/4) (Rotterdam) Gemeentewerken Rotterdam.

Rotterdam, G. w. (1997) Kosten van Duurzame Uitbreidingsplannen (Den Haag) VNG Uitgeverij Den Haag.

RPD (1997) Nederland 2030 - Discussienota. Verkenning Ruimtelijke Perspectieven (Den Haag) RPD / Min.v.VROM.

RPD and Min.v.VROM (1996) Nederland 2030 - Verkenning Ruimtelijke Perspectieven (Den Haag) NIROV.

RPD, R. D. (?) Aan zet voor Nederland 2030 Verkenning ruimtelijke perspectieven (Den Haag) RPD / Min. v.VROM.

Ruano, M., Ed. (1999) Eco Urbanism Sustainables Human Settlements: 60 case studies (Barcelona) Editorial Gustavio Gili, SA ISBN 84-252-1723-7.

Rutten and Costers (1990) Woningbouw en Milieu: aanbevelingen voor ontwerpers en uitvoerend bouwbedrijf (Hilversum) St. Milieubewustzijn.

Saris, J., L. Lemmers, et al. (1997) Duurzaam ruimtegebruik (Den Haag) Ministerie VROM DGM.

Schutte-Postma, E. T. (2002) Recht en duurzame ontwikkeling voor Research an Design for Sustainabillity (Delft) Publicatiebureau Bouwkunde.

Schutte-Postma, E. T. (2002) Recht op duurzame ontwikkeling voor D14.

Schuur (1990) Gebouwde omgeving & milieu (Utrecht) Hogeschool sector Bouwnijverheid.

SEV and Novem (1999) Nationaal Pakket Duurzame Stedebouw (Utrecht) Nationaal Dubo Centrum ISBN 90-805018-16.

Smolders, e. a. (1993) Kengetallen (Delft) TU Delft.

Stichting Postacademisch Onderwijs (2000) Vervoerswetenschappen en Verkeerskunde. (Delft) Stichting Postacademisch Onderwijs.

STIR, S. I. R. (1999) Verzameling STIR rapporten, CD-rom Uitvoeringsplan Schalkwijk 2000+ etc.. (Den Haag) Ministerie van VROM.

Straub, A. (2001) Technisch beheer door woningcorporaties in de 21e eeuw. Professioneel, klantgericht en duurzaam. (Delft) Delft University Press ISBN 90-407-2157-2.

Thijssen, I., D. Anink, et al., Eds. (1996) Beton en Milieu. Antwoord op de meest gestelde vragen ('s-Hertogenbosch) Vereniging Nederlandse Cementindustrie VNC.

Thomsen, A. F., Ed. (1997) Duurzaam Woningbeheer. Het herbergend vermogen van de woningvoorraad (Delft) Publicatiebureau Faculteit Bouwkunde ISBN 90-5269-249-1.

Timmeren, A. v. (1999) High-tech, low-tech, no-tech (Delft) Publicatiebureau Bouwkunde.

Tjallingii, S. P. (1995) Ecopolis: strategies for ecologically sound urban development Dorschkamprapport (Leiden) Backhuys Publishers.

Tjallingii, S. P. (1996) Ecologische Condities: strategieën en structuren in planning en ontwerp.

Tjallingii, S. P. (2000) "Guiding principles for durable structures Urban and regional planning tools for sustainable development" Milieu, Tijdschrift voor Milieukunde 2: 79-89 URL www.elsevier.com/locate/estoc.

Tjallingii, S. P. (2002) Ecopolis, Guiding Models, Prosa, Carrying structures (Delft) Bouwkunde.

Tjallingii, S. P. and W. Reh (1989) Landschap en milieu; ontwerpgrondslagen voor gebouw en stad; eerstejaarskollege BK168 (Delft) Faculteit Bouwkunde.

TU-Eindhoven (2000) Internationaal Symposium Beyond Sustainability. Balance Between Best Practice and Utopia Internationaal Symposium Beyond Sustainability, Conference (Location) Eindhoven University of Technology.

V&W, M. v. (1998) Second Conference Information: Sustainable Development of Deltas International conference Sustainable Development of Deltas, Conference (Location).

Veen, H. E. v. d. and S. E. v. Wieren (1980) Van grote grazers, kieskeurige fijnproevers en opportunistische gelegenheidsvreters; over het gebruik van grote herbivoren bij de ontwikkeling van duurzame instandhouding van natuurwaarden (Amsterdam) Instituut voor milieuvraagstukken.

Verbeek (1991) Documentatie premie milieubewust bouwen, de plannen (Rotterdam/Delft) Gemeente Rotterdam/Boom.

Verbeek (1991) Leidraad premie milieubewust bouwen in Rotterdam (Delft) Gemeente Rotterdam/Boom.

Verkooijen, A. H. M. (1996) Het beeld van beter (Delft) TU Delft.

Vries, J. d. (1991) Water als element in het ontwerpproces (Delft) Faculteit Bouwkunde SOM.

VROM, M. v. Nationaal Milieubeleidsplan 3.

VROM, M. v. (1989) Nationaal milieubeleidsplan 'kiezen of verliezen' (Den Haag) SDU uitgeverij.

VROM, M. v. (1990) Bouwen voor de jeugd (Den Haag).

VROM, M. v. (1990) Nationaal milieubeleidsplan plus (Den Haag) SDU uitgeverij.

VROM, M. v. (2001) Een Wereld en een Wil. Werken aan duurzaamheid.Nationaal Milieubeleidsplan 4 (Den Haag) Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer ISBN vrom 010293/h/06-01.

VROM, M. v. (2001) Een Wereld en een Wil. Werken aan duurzaamheid.Nationaal Milieubeleidsplan 4 - samenvatting (Den Haag) Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer ISBN vrom 010294/h/09-01.

VROM, M. v. (?) Je bespaart meer dan energie alleen (Bespaarwijzer voor energie, milieu en geld) (Den Haag) VROM.

VROM, M. v. (?) Beleidsprogramma duurzaam bouwen 2000-2004.

VROM, M. v. and RPD (2001) Nationaal Milieubeleidsplan 4. Een Wereld en een Wil. Werken aan duurzaamheid. (Den Haag) Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer ISBN vrom 01.0293/h/06-01.

VROMRaad (1998) Naar een duurzame ruimtelijk-economische structuur. Advies over de ruimtelijk-economische structuurversterking van Nederland (Den Haag) VROMRaad advies 009.

VROM-Raad (1998) Naar een duurzamer ruimtelijk- economische structuur. Advies over de ruimtelijk-economische structuurversterking van Nederland (Den Haag) VROM-Raad.

Weijer (1981) Stedebouw en geluid (Den Haag) Staatsuitgeverij Den Haag.

Winden, W. v. (2002) C-Labeling Technique for Metabolic Network and Flux Analysis. Theory and applications Delft Chem Tech Building (Delft) Delft University of Technology DIOC-program.

Woningbedrijf_Dordrecht (1992) Gooi het maar in deze bak.

Woningraad_extra (1990) Milieuaspecten van bouwen en beheren (Nijmegen) Misset's Milieu Boekenfonds.

World commission environment and development (1990) Our Common Future (Oxford/New York) Oxford University press.

Wortmann, A. (1999) "Duurzaamheid op proef. Architectuur en ecologie" Archis 2: 8-12

Yin, R. K. (1994) Case study research. Design and methods (Thousand Oaks) Sage publication.

Zinger, H. A. P., A. M. Cox, et al. (1997) Handboek Ruimtelijke Ordening en Milieu (Alphen aan den Rijn) Samson HD Tjeenk Willink ISBN 90-422-0116-9.

Zonneveld, W. and S. Tjallingii (1993) Conceptvorming en Duurzaamheid. Een discussienota over ruimtelijke planconcepten t.b.v. werkconferentie van Min.v.VROM Den Haag (Den Haag) Rijksplanologische Dienst.

Zuid-Holland, G. S. (2000) Kleur bekennen. De natuurdoeltypenkaart van Zuid-Holland. Ontwerp (Den Haag) Provincie Zuid-Holland.